Američka savezna država Ajdaho zvanično je uvela nova pravila za izvršenje smrtne kazne streljačkim vodom, nakon što je prethodni pokušaj pogubljenja smrtonosnom injekcijom izazvao velike kontroverze.
Nova procedura stupila je na snagu, a odnosi se na osuđenike koji čekaju izvršenje smrtne kazne u ovoj saveznoj državi. Prema zvaničnim podacima, na smrt trenutno čeka osam zatvorenika.
Zašto je uveden streljački vod?
Promena je usledila nakon neuspelog pokušaja pogubljenja Tomasa Judžina Kriča 2024. godine, kada medicinsko osoblje tokom više od sat vremena nije uspelo da pronađe venu kako bi primenilo smrtonosnu injekciju.
Taj slučaj ponovo je otvorio raspravu o metodama izvršenja smrtne kazne u Sjedinjenim Američkim Državama i podstakao vlasti Ajdaha da uvedu alternativni način pogubljenja.
Ko može biti član streljačkog voda?
Prema novim pravilima, streljački vod čini tim od šest pripadnika policije:
- tri glavna strelca,
- dva rezervna člana,
- vođa tima.
Svi članovi moraju biti dobrovoljci i imati najmanje tri godine iskustva kao sertifikovani policijski službenici.
Pored toga, obavezni su da prođu test preciznosti koji simulira uslove pod kojima se izvršava smrtna kazna.
Pravila takođe zabranjuju da bilo koji član tima poznaje osuđenika ili žrtvu njegovog zločina ili da bude u bilo kakvom srodstvu sa njima.
Kako izgleda procedura?
Prema pravilniku, svaki od trojice strelaca dobija po tri okvira, pri čemu se u svakom nalazi po jedan metak.
Osuđenik sedi vezan za posebnu stolicu, a pre izvršenja kazne prima sedativ. Na predelu srca postavlja se meta, dok strelci pucaju sa udaljenosti od približno devet metara.
Kritike nove metode
Odluka je izazvala brojne reakcije organizacija koje se protive smrtnoj kazni.
Izvršna direktorka organizacije Death Penalty Information Center, Robin Maher, ocenila je da istorija pokazuje kako je svaka nova metoda pogubljenja predstavljana kao „humanija“, ali da se ta obećanja nisu ispunila.
Sa druge strane, direktorka zatvorskog sistema Ajdaha Bri Derik istakla je da su procedure osmišljene kako bi se svako izvršenje sudske presude sprovelo bezbedno, organizovano i uz poštovanje prava svih uključenih.
Sve više država traži alternativu smrtonosnoj injekciji
Poslednjih godina pojedine američke savezne države okreću se alternativnim metodama izvršenja smrtne kazne, delom zbog problema sa nabavkom lekova za smrtonosne injekcije, ali i zbog više neuspelih izvršenja koja su izazvala javne polemike.
Pored streljačkog voda, u pojedinim državama zakonom su dozvoljene i druge metode, uključujući hipoksiju azotom i električnu stolicu, iako svaka od njih izaziva ozbiljne etičke i pravne rasprave.
Smrtna kazna ostaje jedno od najkontroverznijih pitanja u američkom pravosuđu, a protivnici ove prakse upozoravaju i na mogućnost da nevino osuđene osobe budu pogubljene.
